Emerytura to temat, który wielu Polaków odkłada na później. Mówią sobie: „Zajmę się tym, gdy będę starszy”, „Mam jeszcze czas”, „Najpierw spłacę kredyt, potem będę oszczędzać”. Jednak rzeczywistość finansowa pokazuje, że ci, którzy czekają, tracą ogromne pieniądze. Każdy rok czekania to jest rok, w którym Twoje pieniądze mogą pracować dla Ciebie poprzez zyski z inwestycji. Dlatego właśnie 2026 rok to doskonały moment, aby zacząć myśleć poważnie o swojej przyszłości finansowej.
Nowy rok przynosi zmiany na lepsze dla oszczędzających. Limity na Indywidualne Konto Emerytalne i Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego wzrastają. Nowe limity na 2026 rok to odpowiednio 28 260 złotych dla IKE i 11 304 złote dla IKZE. Wydaje się, że to tylko kilka procent wzrostu w stosunku do roku poprzedniego, ale dla osób, które oszczędzają systematycznie, to oznacza możliwość włożenia dodatkowych pieniędzy bez podatków. Jeśli będziesz robić to przez 30 lat, te dodatkowe kwoty przełożą się na dziesiątki tysięcy złotych na emeryturze.
Jednak zmiany to nie tylko wzrost limitów. Rząd pracuje nad zmianami w opodatkowaniu zysków z papierów wartościowych, które mogą zmienić zasady gry dla inwestorów drobnych. Podatek Belki, o którym słyszy każdy, kto kiedykolwiek inwestował, może się zmienić. Nowe Osobiste Konto Inwestycyjne ma być alternatywą dla tradycyjnych podejść do inwestowania. Te wszystkie zmiany razem tworzą sytuację, w której oszczędzanie na emeryturę w 2026 roku staje się nie tylko rozumne, ale wręcz konieczne.
Dlaczego IKE i IKZE są takie ważne?
Zanim przejdziemy do konkretnych liczb i scenariuszy, warto zrozumieć, dlaczego te konta są dla Polaków tak istotne. W Polsce funkcjonuje tzw. trzy filarowy system emerytalny. Pierwszy filar to obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zarządzane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Drugi filar to indywidualne konta emerytalne zarządzane przez Otwarte Fundusze Emerytalnych. Trzeci filar to dobrowolne oszczędzanie na emeryturę poprzez IKE, IKZE i inne produkty finansowe.
Większość ludzi liczy głównie na pierwszy filar – emeryturę z ZUS. Jednak rzeczywistość demograficzna Polski jest brutalna. W 2020 roku średnia emerytura wyniosła około 2300 złotych. W 2026 roku, biorąc pod uwagę inflację i zmiany, możemy spodziewać się, że wyniesie około 2600-2800 złotych. Czy to wystarczające na godne życie na emeryturze? Dla wielu osób – nie. Dlatego trzeci filar staje się coraz ważniejszy.
IKE i IKZE to narzędzia, które pozwalają Ci oszczędzać pieniądze bez podatku od zysków. To jest kluczowy element – zwykłe oszczędzanie na koncie bankowym lub inwestowanie w papiery wartościowe poza IKE/IKZE oznacza płacenie podatków. W IKE i IKZE Twoje pieniądze rosną wolne od podatków. To może brzmieć jak mała różnica, ale na przestrzeni 30 lat oznacza to potencjalnie setki tysięcy złotych różnicy.
Nowości na 2026 rok – co się zmienia?
Nowe limity wpłat na 2026 rok wynoszą odpowiednio 28 260 złotych dla IKE i 11 304 złote dla IKZE. To wzrost o około 8,6 procent w stosunku do limitów z 2025 roku. Limity rosną co roku, aby uwzględnić inflację. W 2025 roku limity wyniosły odpowiednio 26 000 złotych i 10 400 złotych, więc wzrost jest konsekwentny.
Ale nowe limity to nie jedyna zmiana. Rząd pracuje nad wprowadzeniem Osobistego Konta Inwestycyjnego – OKI. To nowy instrument, który ma być alternatywą dla podatku Belki. Od lipca 2026 roku osoby, które inwestują w papiery wartościowe poza systemem IKE/IKZE, będą mogły skorzystać z OKI. Zasady OKI nie są jeszcze ostatecznie ustalone, ale dyskusje wskazują na to, że mogą być korzystniejsze dla drobnych inwestorów niż obecny system podatku Belki.
Podatek Belki, który wynosi 19 procent od zysków netto, mógłby zostać zastąpiony systemem bardziej progresywnym lub opartym na rzeczywistych zyskach. Jeśli zmiany wejdą w życie tak, jak są planowane, mogą one znacznie ułatwić inwestowanie dla zwykłych Polaków.
Różnice między IKE a IKZE – który wybrać?
Jedno z częstszych pytań, jakie sobie zadają potencjalni oszczędzający, to: czy mam otworzyć IKE czy IKZE? Odpowiedź zależy od Twojej sytuacji zawodowej i finansowej.
IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne, jest dostępne dla każdego Polaka, niezależnie od tego, czy jesteś pracownikiem, samozatrudniony, czy emeryt. Limit wpłat na 2026 rok wynosi 28 260 złotych rocznie. Pieniądze z IKE możesz wypłacić bez podatku od zysków dopiero od 65 roku życia dla kobiet i 67 roku życia dla mężczyzn. Jest to konto stricte emerytalne – nie możesz go wykorzystać przed osiągnięciem wieku emerytalnego, chyba że w bardzo specjalnych przypadkach, takich jak poważna choroba lub nieoczekiwany kryzys finansowy (ale i wtedy procedury są skomplikowane).
IKZE, czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, jest adresowane głównie do osób samozatrudnionych i przedsiębiorców. Limit wpłat wynosi 11 304 złote rocznie. Jednak IKZE ma kilka istotnych różnic. Po pierwsze, możesz z niego wypłacić pieniądze już od 60 roku życia, czyli wcześniej niż z IKE. Po drugie, IKZE pozwala na wypłatę pieniędzy w razie nagłych potrzeb finansowych – jest to wyłączenie wyjątkowe, ale jednak istnieje. Po trzecie, IKZE jest szczególnie korzystne dla osób samozatrudnionych, które mogą gromadzić pieniądze z zysku netto z działalności gospodarczej.
Jeśli jesteś pracownikiem zatrudnionym, IKE jest dla Ciebie naturalnym wyborem. Jeśli jesteś samozatrudniony lub masz działalność gospodarczą, możesz otworzyć zarówno IKE jak i IKZE, maksymalizując w ten sposób oszczędności wolne od podatków.
Strategie oszczędzania – co wybrać?
Czasami ludzie myślą, że oszczędzanie na emeryturę to jest proces nudny i prosty – wpłacisz pieniądze i czekasz. W rzeczywistości jest znacznie bardziej zróżnicowany. Istnieje wiele strategii, które możesz zastosować, w zależności od Twojego wieku, tolerancji na ryzyko i celów finansowych.
Pierwsza strategia to maksymalizacja IKE. Jeśli stać Cię na to, aby wpłacić całą roczną kwotę 28 260 złotych w jednej wpłacie, to zrób to. Jednak nie każdy ma takie możliwości. Jeśli nie masz, możesz wpłacać co miesiąc. 28 260 złotych podzielone na 12 miesięcy to około 2355 złotych miesięcznie. To suma, którą wielu Polaków mogłoby znaleźć w swoim budżecie, jeśli zredukowałoby wydatki na inne rzeczy.
Druga strategia to kombinowanie IKE z IKZE dla maksymalnego efektu oszczędzania. Jeśli jesteś samozatrudniony, możesz wpłacić 28 260 złotych na IKE i 11 304 złote na IKZE, razem 39 564 złote rocznie wolne od podatków. To jest poważna kwota, ale pamiętaj – te pieniądze pracują dla Ciebie przez 30-40 lat. Każde złoto, które wpłacisz dzisiaj, będzie warty znacznie więcej w przyszłości.
Trzecia strategia to wybór odpowiedniego typu inwestycji w ramach IKE lub IKZE. Większość osób myśli, że muszą otworzyć rachunek maklerski i kupować akcje. To jeden sposób, ale wcale nie jedynym. Możesz inwestować w fundusze inwestycyjne, obligacje skarbowe, czy nawet po prostu trzymać pieniądze na depozytach bankowych. Wybór zależy od Twojego wieku i tolerancji na ryzyko.
Jeśli masz mniej niż 35 lat, możesz pozwolić sobie na bardziej agresywną strategię – akcje i fundusze akcyjne. Masz czas, aby wyjść z ewentualnych kryzysu na rynku. Jeśli masz 35-50 lat, balans jest ważny – mieszanka akcji i obligacji. Jeśli masz ponad 50 lat, powinieneś myśleć o bezpieczeństwie – obligacje, depozyty, fundusze stabilnego wzrostu.
Czwarta strategia to uśrednianie ceny zakupu. To brzmi skomplikowanie, ale w rzeczywistości jest proste. Zamiast inwestować całą roczną kwotę na raz, inwestujesz systematycznie co miesiąc. To zmniejsza ryzyko, że wpadniesz na najwyższe ceny na rynku. Jeśli wpłacisz 2355 złotych co miesiąc przez cały rok, Twoja średnia cena inwestycji będzie niższa, niż gdybyś wpłacił wszystko na raz na początku roku.
Praktyczne scenariusze dla różnych grup
Teoria to jedno, ale warto zobaczyć konkretne przykłady. Każdy ma inną sytuację finansową, dlatego przygotowuję scenariusze dla różnych grup osób.
Scenariusz pierwszy to młoda osoba w wieku 25 lat, pracownik zatrudniony, zarabiająca 3500 złotych netto miesięcznie. Takie osoby mają przed sobą prawie 40 lat do emerytury. To jest niesamowita przewaga. Jeśli ta osoba będzie wpłacać 1500 złotych miesięcznie na IKE, rocznie to 18 000 złotych. Przy średniej rocznej stopie zwrotu 6 procent (co jest realistyczne dla zróżnicowanego portfela akcji i obligacji), po 40 latach będzie miała około 800 000 złotych. To jest poważna poduszka finansowa do emerytury.
Scenariusz drugi to osoba w wieku 40 lat, pracownik zatrudniony, zarabiająca 6000 złotych netto, z partnerem/partnerką zarabiającym 5000 złotych. Razem 11 000 złotych dochodu netto. Ta osoba ma do emerytury 25-27 lat. Jeśli będzie wpłacać 3000 złotych miesięcznie na IKE (razem dla całej rodziny), rocznie to 36 000 złotych. Przy stopie zwrotu 5,5 procent (biorąc pod uwagę, że ta osoba powinna być bardziej konserwatywna niż 25-latek), po 25 latach będzie miała około 1 300 000 złotych. Plus emerytura z ZUS – razem będzie to solidna emerytura.
Scenariusz trzeci to samozatrudniony w wieku 35 lat, zarabiający 8000 złotych netto miesięcznie z własnej działalności. Ta osoba może otworzyć zarówno IKE jak i IKZE. Jeśli będzie wpłacać 2500 złotych na IKE i 1000 złotych na IKZE każdego miesiąca (razem 3500 złotych, czyli 42 000 złotych rocznie), przy stopie zwrotu 5,75 procent, po 30 latach będzie miała około 2 000 000 złotych. To jest poważna suma, szczególnie jeśli doda się do tego inne oszczędności.
Scenariusz czwarty to osoba bliżej emerytury – 55 lat, pracownik, zarabiający 5500 złotych netto. Do emerytury ma 10-12 lat. Ta osoba powinna być bardzo konserwatywna w swoim podejściu do inwestycji. Zamiast akcji, powinna wybrać obligacje i depozyty. Jeśli będzie wpłacać 2000 złotych miesięcznie (24 000 złotych rocznie) na IKE w bezpieczne papiery wartościowe, przy stopie zwrotu 3 procent, po 12 latach będzie miała około 320 000 złotych. To już znacznie mniej niż w przypadku młodszych osób, ale to jest cena czekania z oszczędzaniem.
Scenariusz piąty to osoba, która już jest na emeryturze, ale chce mieć dodatkowe źródło dochodów. Jeśli ma 70 lat i jakieś oszczędności, może otworzyć IKE i zacząć wpłacać przed osiągnięciem 70 lat na emeryturze (jeśli jeszcze pracuje). W tym przypadku IKE działałby jako oszczędności dodatkowe do emerytury z ZUS, i byłby źródłem dochodu, który będzie jej ciepły przez kolejne lata.
Podatek Belki i zmiany w 2026 roku
Podatek Belki to pojęcie, które straszy wielu potencjalnych inwestorów. Ten podatek wynosi 19 procent od zysków netto z papierów wartościowych. To oznacza, że jeśli zarobi 1000 złotych na giełdzie, zapłacisz 190 złotych podatku. Przy długoterminowych inwestycjach, ta kwota może się sumować do dużych liczb.
Dlatego właśnie IKE i IKZE są takie cenne – dzięki tym kontom, nie płacisz podatku Belki. Wszystkie zyski są Twoje.
W 2026 roku może się to zmienić z wprowadzeniem Osobistego Konta Inwestycyjnego. OKI ma być alternatywą dla podatku Belki i może oferować korzystniejsze warunki dla osób, które nie mogą lub nie chcą inwestować całej kwoty na IKE/IKZE. Dyskusje nad OKI nadal trwają, ale wstępne plany sugerują, że mogą być to warunki zbliżone do IKE – bez podatku lub z bardzo niskim podatkiem.
Jeśli planujesz inwestować pieniądze poza IKE/IKZE, czekaj na wprowadzenie OKI. Może to być lepsze rozwiązanie niż obecny system podatku Belki.
Gdzie otworzyć IKE lub IKZE?
To pytanie, które prędzej czy później każdy oszczędzający sobie zadaje. Odpowiedź jest prosta – masz wiele opcji.
IKE i IKZE dostępne są w większości banków (PKO BP, Pekao, ING, mBank, Santander) i domach maklerskich (DM BOŚ, BM Vestor, XTB, eToro). Każda instytucja oferuje nieco inne warunki – różne opłaty, różny dostęp do instrumentów inwestycyjnych, różne prowizje.
Jak wybrać najlepszą opcję? Po pierwsze, sprawdź opłaty. Niektóre banki pobierają opłatę za prowadzenie konta, inne nie. Niektóre pobierają prowizje za transakcje, inne oferują bezpłatny handel. Te pozornie małe różnice mogą sumować się do poważnych kwot w ciągu lat.
Po drugie, sprawdź dostęp do instrumentów inwestycyjnych. Jeśli chcesz inwestować w akcje, musisz wybrać miejsce, które to umożliwia. Jeśli wolisz fundusze inwestycyjne, sprawdź, jakie fundusze oferują.
Po trzecie, sprawdzić obsługę klienta. Jeśli będziesz mieć pytania, czy coś pójdzie nie tak, chciałbyś mieć dostęp do wspierającego zespołu.
Po czwarte porównaj. Nie bierz pierwszej opcji. Istnieje wiele stron porównawczych – Bankier.pl, Money.pl, strony samych banków. Poświęć chwilę na porównanie, a możesz zaoszczędzić tysiące złotych.
Błędy, których należy unikać
Każdy, kto zaczyna oszczędzać na emeryturę, jest narażony na kilka powszechnych błędów. Warto o nich wiedzieć, aby ich uniknąć.
Pierwszy błąd to czekanie na „idealny moment”. Idealne momenty nie istnieją. Rynki będą się zmieniać, czasami wzrastać, czasami spadać. Jeśli będziesz czekać na „idealny moment”, na rynku, możesz czekać latami. Najlepszy moment na inwestowanie to zawsze dzisiaj. Nawet jeśli jutro rynek spadnie o 20 procent, na przestrzeni 30 lat ta różnica będzie znikoma w porównaniu z korzyściami z braku inwestowania przez te wszystkie lata.
Drugi błąd to zbyt konserwatywne inwestycje, gdy masz jeszcze dużo czasu. Jeśli masz 25 lat i inwestujesz wszystko w depozyty bankowe zarabiające 2 procent rocznie, robisz sobie ogromną krzywdę. Przy 2 procentach rocznie, po 40 latach Twoje pieniądze będą warte jedynie 2,2 razy tyle, co dzisiaj. Przy 6 procentach rocznie, będą warte 10 razy tyle. To ogromna różnica.
Trzeci błąd to ignorowanie opłat. Niektóre instytucje pobierają opłaty, które wydają się małe, ale w ciągu lat sumują się do dużych kwot. 1 procent rocznie opłaty może zabrać aż 1/3 Twoich potencjalnych zysków. Zawsze czytaj drobnym drukiem i pytaj o wszystkie opłaty.
Czwarty błąd to branie pierwszej oferty. Różne banki oferują różne warunki. Poświęć chwilę na porównanie – to może zmienić Twoje finanse na emeryturze.
Piąty błąd to niemaksymalizowanie wpłat. Jeśli stać Cię na wpłacenie pełnej kwoty 28 260 złotych na IKE, zrób to. Każdy rok, w którym nie wpłacisz pełnej kwoty, to rok stracony, który nigdy nie wróci.
Szósty błąd to pomijanie drugiego filaru. IKE i IKZE to trzeci filar, ale nie zapominaj o wpłatach do ZUS (pierwszy filar) i, jeśli zdecydujesz się, do Otwartych Funduszy Emerytalnych (drugi filar). Całość razem tworzą bezpieczną emeryturę.
Jak przygotować się do zmian w 2026 roku
2026 rok przyniesie zmiany. Nowe limity, potencjalne zmiany w podatku Belki i wprowadzenie OKI. Jak się na to przygotować?
Po pierwsze, otwórz IKE lub IKZE już teraz, jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś. Nie czekaj na „idealne” warunki. Każdy miesiąc, który czekasz, to jest pieniądz, który mógł rosnąć dla Ciebie.
Po drugie, zaplanuj swoje wpłaty. Zdecyduj, ile będziesz wpłacać co miesiąc. Jeśli możesz wpłacać całą roczną kwotę, tym lepiej. Jeśli nie, nawet kilka tysięcy złotych rocznie to będzie lepsze niż nic.
Po trzecie, obserwuj zmiany w prawie. Polityka emerytalna w Polsce się zmienia. Warto śledzić wiadomości o zmianach w IKE/IKZE, podatku Belki i OKI.
Po czwarte rozważ swoją strategię inwestycyjną. Czy chcesz być konserwatywny, czy agresywny? Odpowiedź zależy od Twojego wieku i sytuacji finansowej.
Po piąte nie odkładaj tego na jutro. Każdy dzień, który czekasz, to pieniądz, który mógł rosnąć dla Ciebie przez całą resztę Twojego życia.
Rzeczywista wartość oszczędzania – podsumowanie liczbowe
Chciałbym zakończyć ten artykuł jednym, ostatecznym scenariuszem, który pokażę Ci rzeczywistą wartość oszczędzania.
Wyobraź sobie, że jesteś 25-latkiem i będziesz pracować aż do 65 roku życia. To 40 lat. Jeśli będziesz wpłacać systematycznie 200 złotych miesięcznie na IKE (to jest możliwym budżecie dla wielu osób), rocznie to 2400 złotych. Przez 40 lat to 96 000 złotych Twojego własnego wkładu. Ale jeśli osiągniesz średni zwrot 5,5 procent rocznie, po 40 latach będziesz mieć około 450 000 złotych. To oznacza, że rynek zaraził Ci dodatkowe 354 000 złotych bez Twojego wysiłku – poza wpłacaniem 200 złotych miesięcznie.
To jest moc kapitalizacji. To jest moc oszczędzania na emeryturę.
Teraz wyobraź sobie, że zamiast 200 złotych, wpłacasz 500 złotych miesięcznie. Rocznie to 6000 złotych. Przez 40 lat to 240 000 złotych Twojego wkładu. Po 40 latach będziesz mieć około 1 125 000 złotych. Różnica między 200 a 500 złotów miesięcznie to 250 złotych, ale na emeryturze to różnica między 450 a 1 125 tysięcy złotych. To jest niesamowite.
Dlatego właśnie warto zacząć oszczędzać dzisiaj. Dlatego właśnie 2026 rok to doskonały moment. Nowe limity, zmiany w prawie, potencjalne zmiany w podatku – to wszystko wskazuje na to, że oszczędzanie na emeryturę staje się coraz ważniejsze i coraz bardziej wartościowe.
Oszczędzanie na emeryturę to dbanie o przyszłość
Oszczędzanie na emeryturę to nie jest coś, co powinno się robić, dopiero gdy będziesz stary. To coś, co powinno się zaczynać dzisiaj, niezależnie od Twojego wieku. IKE i IKZE to narzędzia, które pozwalają Ci robić to efektywnie – bez podatków. 2026 rok przyniesie nowe limity i potencjalne zmiany, które mogą sprawić, że oszczędzanie stanie się jeszcze korzystniejsze.
Jeśli wziąłeś coś z tego artykułu, to powinno być to: zacznij oszczędzać dzisiaj. Nie jutro, nie za rok. Dzisiaj. Każdy miesiąc, który czekasz, to pieniądz, który mógł rosnąć dla Ciebie przez kolejne 30-40 lat. To pieniądz, który nigdy już nie wróci.
