Cześć!
Ja bym nie traktował zastrzeżonego PESEL-u i Alertów BIK jako dublowania, tylko jako dwie różne warstwy ochrony. Zastrzeżenie PESEL działa przede wszystkim blokująco: od 1 czerwca 2024 instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzać status PESEL przed udzieleniem kredytu lub pożyczki, a jeśli mimo aktywnego zastrzeżenia ktoś udzieli zobowiązania, to taka instytucja nie może potem dochodzić roszczeń od ofiary oszustwa. To jest bardzo mocna tarcza.
Alerty BIK działają inaczej: one nie blokują, tylko informują w czasie rzeczywistym, że do BIK wpłynęło zapytanie kredytowe dotyczące Twoich danych. BIK podaje, że alert przychodzi, gdy ktoś próbuje zaciągnąć zobowiązanie na Twoje dane w banku, SKOK-u albo instytucji pożyczkowej, więc to może być szybki sygnał ostrzegawczy, zanim sprawa się rozwinie. Dlatego sensownie jest znać też co znajduje się w Raporcie BIK i jak działa historia kredytowa w BIK.
W praktyce wygląda to tak:
- zastrzeżony PESEL zmniejsza ryzyko skutecznego wyłudzenia,
- Alerty BIK zwiększają szansę, że szybko zauważysz próbę użycia Twoich danych,
- Raport BIK pomaga potem sprawdzić, kto i kiedy pytał o Ciebie,
- a silne hasła i ostrożność wobec phishingu domykają całość.
UODO zresztą wprost zwracało uwagę, że samo zastrzeżenie PESEL to ważny krok, ale nie jedyny element ochrony danych.
Jeśli pytasz, czy alert przychodzi przy każdym ruchu, to co do zasady dostajesz go przy zapytaniu związanym z próbą uzyskania finansowania. Jeżeli sam składasz wniosek, alert nie jest niczym dziwnym. Jeżeli niczego nie składałeś, a alert wpada, wtedy masz sygnał do natychmiastowej reakcji. Warto też pamiętać, że w mObywatelu możesz sprawdzić, kto weryfikował Twój zastrzeżony PESEL, więc te dwa systemy się uzupełniają, a nie powielają 1:1. Dobrze też zerknąć na temat Alertów BIK i ochrony przed wyłudzeniem oraz szerzej na finanse osobiste i bezpieczeństwo danych.
Gdybym miał odpowiedzieć najbardziej praktycznie:
jeśli już masz zastrzeżony PESEL, to Alerty BIK nadal mają sens jako druga linia ostrzegania, zwłaszcza gdy chcesz szybko wiedzieć o próbie wzięcia pożyczki online, rat w sklepie albo innym zapytaniu kredytowym. To nie jest obowiązkowy wydatek dla każdego, ale jeśli zależy Ci na spokojniejszej kontroli, to połączenie:
zastrzeżony PESEL + Alerty BIK + mocne hasła + okresowe sprawdzanie raportu
jest dziś bardzo rozsądną strategią.
Dodatkowo pisaliśmy niedawno o tym, czym jest zastrzeżenie PESELU, zapraszamy do zapoznania się z tym tekstem.
Pozdrawiamy.